Παρατηρήσεις στην ΣτΕ 1500/2025 (7μ) – Ο αυτεπάγγελτος έλεγχος του δικαστηρίου στις φορολογικές διαφορές ξανά στο προσκήνιο – Η περίπτωση της νομοθετικής εξουσιοδότησης

Πέτρος Πανταζόπουλος, Επίκ. Καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ, Δικηγόρος

Με την απόφαση 1500/2025 το Συμβούλιο της Επικρατείας επιλήφθηκε ξανά του ζητήματος της έκτασης της εξουσίας του δικαστή στην περίπτωση ειδικά των φορολογικών (και τελωνειακών) διαφορών, η οποία, ως γνωστό, εδώ και πάνω από μία 15ετία πλέον (με το Ν. 3900/2010) έχει περιοριστεί (σε σχέση με τις λοιπές διοικητικές διαφορές ουσίας). Μετά την αλλαγή με το Ν. 3900/2010 επί του άρθρου 79 ΚΔΔ, για τις διαφορές ειδικά αυτές, εκτός των άλλων εξαιρετικών ρυθμίσεων (σχετικά με την ακύρωση της προσβαλλόμενης πράξης λόγω παραβίασης ουσιώδους τύπου, την επιμέτρηση της οικείας κύρωσης και την εξουσία του δικαστηρίου σε περίπτωση παράλειψης οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας), περιορίστηκε σημαντικά η εξουσία αυτεπάγγελτου ελέγχου από το δικαστή της ουσίας της νομιμότητας της πράξης. Αυτή δεν ελέγχεται πλέον αν δεν έχει προταθεί σχετικό ελάττωμα από τον προσφεύγοντα – αυτεπάγγελτα ελέγχεται κατά την παρ. 5 του άρθρου 79 μόνο το δεδικασμένο. Το Δικαστήριο εν προκειμένω έκρινε ότι στις κατά παρέκκλιση του κανόνα του άρθρου 79 παρ. 5 περ. α΄ του ΚΔΔ αυτεπαγγέλτως εξεταζόμενες νομικές πλημμέλειες περιλαμβάνεται, ενόψει της συνταγματικής κατοχύρωσης του θεσμού της νομοθετικής εξουσιοδότησης, δηλαδή της πλέον σημαντικής περίπτωσης διασταύρωσης της νομοθετικής και της εκτελεστικής λειτουργίας (πρβλ. ΣτΕ Ολομ. 3919/2010), και η αντίθεση της -αποτελούσας το νόμιμο έρεισμα της πράξης της φορολογικής αρχής- κανονιστικής πράξης προς την εξουσιοδοτική διάταξη, κατ’ επίκληση της οποίας θεσπίστηκε, ή η με οποιονδήποτε τρόπο υπέρβαση των ορίων της εξουσιοδότησης από την κανονιστικώς δρώσα διοίκηση.

Σχετικός σχολιασμός του Π. Πανταζόπουλου στο ΔΕΕ 2026, 237, https://www.qualex.gr/el-GR/periexomeno/arthrografia/arthrografia?id=2525149